Dlaczego historia i dlaczego chirurgia
Odkąd pamiętam, interesowałem się historią. Podczas komunistycznego przewrotu moja matka i mój ojciec upewnili się, że znam prawdziwe wydarzenia, a nie te stworzone i przefiltrowane przez oficjalną propagandę. Potem spędziłem około 50 lat na sali operacyjnej, więc naturalne było, że zafascynowała mnie historia chirurgii. Odkąd zacząłem swoją przygodę w Warszawie, tradycje polskich chirurgów były mi bliskie. Są obszerne. I imponujące.
Czy chirurgia jest sztuką czy nauką?
XIX wiek był kluczowym okresem w rozwoju tej gałęzi lecznictwa. Tradycyjna nierówna równowaga między sztuką a nauką przesunęła się znacząco w kierunku nauki. Jak w każdym okresie cywilizacji, wydarzyły się rzeczy, które pchnęły wiedzę chirurgiczną na wyższą orbitę. Oto kamienie milowe:
- Rozwój znieczulenia,
- Odkrycie natury zakażeń chirurgicznych, a następnie sposobów ich zwalczania.
Od wędrownego fryzjera do podziwianego uzdrowiciela
Chirurg z pracownika fizycznego, brudnego, zorientowanego na handel, przekształcił się w białego kołnierzyka, dobrze ubranego, szanowanego i dobrze opłacanego członka społeczeństwa. Jak zawsze, wojny, z ich nieodłączną masakrą, dały wiele okazji do nauki leczenia urazów. Wojny napoleońskie, krymskie i francusko-pruskie, nie licząc niezliczonych konfliktów lokalnych, były uniwersytetem dla wielu osadzonych chirurgów. Wielu ludzi straciło życie. Fakt, że nastąpił postęp w nauce chirurgii, jest jedyną niewielką rekompensatą.
Jest więc rzeczą naturalną, że kraje takie jak Niemcy, Francja, Anglia i Rosja były pionierami w rozwoju tej rozwijającej się gałęzi medycyny.
Jak Polacy stali się pionierami, nie mając nawet własnego kraju
Ale Polska nie pozostawała wiele w tyle. W rzeczywistości polscy chirurdzy byli w czołówce, konkurując z najlepszymi. Byli jednak upośledzeni, ponieważ nie mieli nawet własnego kraju. Przez cały XIX wiek nie można było znaleźć Polski na mapie Europy. Nasi trzej sąsiedzi, Rosja, Niemcy i Austria, zdecydowali, że wiedzą najlepiej, co jest dobre dla naszego narodu i podzielili naszą ziemię między siebie. Tak po prostu. Nie tylko ukradli naszą ziemię, ale także zrobili wszystko, aby wymazać naszą kulturę, język, religię i tradycje. W tym środowisku to był cud, że polska chirurgia poczyniła jakiekolwiek postępy. Ale wytrwaliśmy. Aby przywołać wspomnienia, chcę napisać o 2 z nich:
- Ludwik Antoni Rydygier
- Jan Mikulicz-Radecki
Mój następny post będzie hołdem dla tych gigantów polskiej chirurgii. Następnie zamierzam napisać o polskich chirurgach w XX wieku. A było ich wielu. Większość z nich musiała zmagać się z brutalnymi Niemcami, bardziej tajnymi Rosjanami i słabnącą gospodarką. Chcę wspomnieć o moich mentorach, Janie Nielubowiczu i Janie Zaorskim; ich rodowód miał ogromny wpływ na moją naukę.