Pod każdym względem był gigantem.
Był charyzmatyczny, mówił kilkoma językami i był genialny w rozmowie. Jego wybuchy śmiechu utrzymywały cię w niepohamowanym uśmiechu.
Co za osobowość!
Prof. dr Jan Nielubowicz wcześnie zauważył, że sztuka i nauka chirurgii wymagają ulepszenia, i widział kierunek, w którym należy iść. Decydującym momentem w jego życiu zawodowym było 1958 rok, kiedy otrzymał stypendium Fundacji Rockefellera i spędził rok w Generalnym Szpitalu w Massachusetts. Tam poznał niektórych czołowych przedstawicieli nowoczesnej chirurgii i anesteziologii, a świat polskiej opieki medycznej nigdy nie był taki sam.

W wieku 44 lat został dyrektorem pierwszego wydziału chirurgicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i pozostał tam do obowiązkowego wieku emerytalnego 70 lat. 26 lat — nieźle.
Co się zmieniło?
Od kiedy Nielubowicz wrócił z Bostonu, zrewolucjonizował cały dział. Sześciodniowy tydzień pracy, krawaty w pracy, gdy nie nosi się kombinezonu, i mnóstwo angielskich terminów medycznych. Nie byliśmy w dyżurze—byłyśmy na służbie. To były jedynie powierzchowne zmiany. Najbardziej znaczącym było fundamentalne przekształcenie sposobu postrzegania pacjenta. Nie myśleliśmy w kategoriach pojedynczego przypadku. Mieliśmy wiedzieć, jak ten konkretny przypadek jest postrzegany w kontekście światowej literatury i stosować tę wiedzę do danego pacjenta. On nie myślał o swoim doświadczeniu, czy miał podobny przypadek, czy też był lecony w przeszłości w taki sam sposób. Wiedział najnowsze współczesne poznanie i traktował je odpowiednio. Całkiem inna koncepcja.
Katedra Chirurgii Wykładowej
Nielubowicz nie stworzył tego wydziału. Mojemu wujkowi podczas okupacji niemieckiej pracował tam. Jednak pod jego kierownictwem zakres i wpływ ‘laboratorium badań zwierząt’ znacznie się zwiększył. Stał się on integralną częścią wydziału chirurgii i fundamentalnym elementem leczenia chorych.
Kontakt z zachodnimi ośrodkami chirurgicznymi, ‘biuro podróży.’
Oprócz Mass General w Bostonie odbył szkolenie w klinice Leriche w Strasburgu, Instytucie Chirurgii Serca i Naczyń w Moskwie oraz w szpitalu Hammersmith w Londynie, posługując się znajomością wszystkich języków lokalnych. Tam nawiązał przyjaźnie na całe życie. W Edmonton w Albercie działało centrum chirurgiczne pod kierownictwem dr Kennetha Bowesa, gdzie przez wiele lat było miejsce dla jednego z jego asystentów, który spędzał tam rok studiów i uczył się nowoczesnej chirurgii. Podróże asystentów stały się tak powszechne, że nasz wydział został nazwany ’biurem podróży‘. A parkingów dla samochodów, które każdy z lekarzy przywoził z zagranicy, było zbyt mało. Kenneth L. Bowes zmarł przecież kilka miesięcy temu.
Gazetkowy klub
Nie wiem, czy przed kadencją Nielubowicza istniały jakieś spotkania z redakcjami czasopism medycznych. Wiem jednak, że byliśmy aktywni; pracowałam z nim. Nasz dostęp do światowych czasopism, poza ‘Annals of Surgery’, był ograniczony, więc występowaliśmy z wnioskami o ponowne wydanie artykułów autorów publikacji. Często te wnioski były akceptowane, a podczas sesji klubowych redakcji mogliśmy dyskutować o najnowszej literaturze medycznej.
Wprowadzenie nowoczesnej anestezji
Wielu z naszych anesteziologów pracuje w Mass General przez zwyczajowy rok pod okiem prof. Henry’ego Beechera, znanego etyka medycznego i propagatora wiedzy na temat świadomej zgody. Koncepcja oddziału intensywnej terapii została wprowadzona do naszego szpitala, a co było interesujące, pierwsze 24 godziny opieki pooperacyjnej pacjentów było świadczone przez oddział anestezjologii.
Czego można znaleźć pod liściem figowym
Odpowiedź brzmiała ‘fig’. Najprostsza odpowiedź była zwykle najlepsza. Później poznałem ‘brzytę Ockham’a’.’
Miłość do języka polskiego
Pomimo ogromu angielskiego słownictwa w medycynie, posługiwał się polskimi słowami, czasami w sposób nieprzyjemny. I szanowałem go za to. Podczas naszego spotkania w Chicago pochwalił mnie za przestrzeganie właściwego języka polskiego. To było bardzo ważne.

Moje wspomnienia
Nie był osobą bezwzględnie idealną. W żadnym razie. Ale zalety przeważały nad wadami.
De mortuis aut bene aut nihil.
Nie mówimy źle o ludziach, którzy już nie są z nami.
A tutaj jest link Do NIELUBOWICZA, mojej pierwszej książki z serii o moich mentorach. Jeden z rozdziałów został napisany przez dr Zbigniewa Sawickiego, studenta jego pracy i mojego przyjaciela. Obecnie mieszka w Edmonton w Albercie.