Prowadząc badania dla dr Rydygiera i Mikulicza-Radeckiego natknąłem się na ciekawe zjawisko. W kilku publikacjach ich nazwiska zostały podane w wersji zniemczonej: Frederic von Riediger i Johannes von Mikulicz-Radecki. Było to o tyle ciekawe, że Rydygier zmienił nazwisko w dzieciństwie, a Mikulicz, mimo ogromnej presji, nie identyfikował się jako Niemiec.
Potem dowiedziałem się, że wiele z tych artykułów, które były również cytowane w literaturze światowej, zostało napisanych przez jedną osobę, Jana Zajączkowskiego. Kim więc był ten człowiek?
Urodzony na polskim Mazowszu, oboje rodzice Polacy, wykształcony w polskich szkołach, doktorat na polskim uniwersytecie. Pracował w polskich szpitalach i publikował w języku polskim.

Potem coś się zmieniło. Tadeusz Zajączkowski przeniósł się do Niemiec i został Thaddäusem Zajaczkowskim. Jego praktyka urologiczna kwitła, a on sam interesował się również historią chirurgii. Nie byłoby nic złego w jego eklektycznym pisarstwie, gdyby trzymał się blisko prawdy. Ale Tadeusz (Thaddäus) Zajączkowski zgermanizował dwóch najwybitniejszych polskich chirurgów. I zrobił to wbrew ich woli. Ponieważ pisał w popularnych niemieckich periodykach, fałsz się rozprzestrzenił.
Dlaczego ten rodowity Polak został Niemcem? I dlaczego wykorzystał swoją pozycję do germanizacji innych?
Tadeusz Zajączkowski był tylko 5 lat starszy ode mnie i obaj opuściliśmy ojczyznę mniej więcej w tym samym czasie. Był to czas zamętu, szalejącego totalitaryzmu i niepewności ludzi, którzy nie byli członkami partii komunistycznej. Opuszczenie ojczyzny było bardzo trudną i osobistą decyzją. Ale nie trzeba bezcześcić własnego gniazda. Niezależnie od osiągniętej pozycji. A może właśnie dlatego.
Ale na koniec spójrz na jego twarz. On jest Słowianinem!